تفاوت ارز و پول چیست؟

بیت کوین و دلار

شاید برای شما نیز این سوال پیش آمده باشد که چرا گاهی به بعضی پول‌ها ارز گفته می‌شود و به برخی ارزها پول (؟)! اصلا تفاوت این دو در چیست؟

هر دو مفهوم در نگاه اول به نظر یکسان می‌آیند اما در واقع چنین نیست؛ و دانستن تفاوت آن‌ها به ما در فهم و تمییز دادن بسیاری از مقوله‌های اقتصادی کمک خواهد کرد؛ تا بتوانیم تصمیم‌گیری‌های به‌تری در رابطه با بعد زندگی مالی‌مان بگیریم.

پول ایده‌آل

برای بررسی پول بیایید به دوران مبادله کالابه‌کالا سری بزنیم. شما می‌توانستید یک کالا را در ازای کالا و یا خدمات دیگر دریافت کنید. برای مثال به سلمانی می‌رفتید و بعد از کوتاه کردن مو، به آرایشگر خود هویج می‌پرداختید چراکه شما مزرعه‌ی هویج دارید! اما مساله این بود که آرایشگر داستان ما نه هویج دوست داشت و نه به آن نیازمند بود؛ درنتیجه بایستی این کالا را مجددا با کالای مورد نیاز خود مبادله می‌کرد. از طرفی به نظر شما مزرعه‌دار برای خرید یک خانه چند هویج باید می‌پرداخت؟ مسلما تعداد بسیار بالایی هویج نیازست تا ارزش تقریبا یکسانی پیدا کند. به همین دلیل انسان‌ها به این فکر افتادند که پولی ایجاد کنند تا این مشکلات را از میان بردارد. پولی که در تمامی مبادلات و توسط تمامی افراد قابل قبول باشد؛ و به اصطلاح بتواند یک واسطه‌ی مبادلاتی راحت و مناسب فراهم کند.

و اما یکی دیگر از ویژگی‌هایی که باید یک پول ایده‌آل داشته باشد، توانایی ذخیره ارزش است. با توجه به اینکه آرایشگر تمثیلی ما تمایل دارد مقداری سرمایه برای نوه‌های خود ذخیره کند، هویج گزینه مناسبی نیست. این کالا در طول زمان علاوه بر اینکه ارزش خود را ممکن است از دست دهد و با کاهش قیمت همراه شود، فاسد شده و از بین می‌رود و به همین علت امکان نگه‌داری آن موجود نیست. پس برای تحقق اولین ویژگی یک پول ایده‌آل یعنی ایجاد واسطه‌ی مبادلاتی مناسب، این ابزار بایستی ارزش خود را در گذر زمان نیز همچنان حفظ کند و قابل نقد شدن باشد.

همچنین از یک پول ایده‌آل انتظار می‌رود که به عنوان یک واحد محاسبه‌ای عمل کند. به این معنی که بتواند مقیاسی برای ارزش کالاها و خدمات تعریف کند. دانستن ارزش یا قیمت کالا، در قالب پول، فروشنده و خریدار را قادر می‌سازد تا بتوانند در رابطه با مقدار پرداختی و پذیرشی تصمیم بگیرند.

بر همین اساس وهمچنین نیاز به مبادله آسان و حمل راحت آن، فلزات ارزشمند گزینه‌ی خوبی به نظر می‌رسد؛ و انسان‌ها برنز، الکتروم، طلا، نقره و … به عنوان پول‌هایی ایده‌آل را جایگزین مبادله‌ کالا‌به‌کالا کردند.

این پول‌ها دارای ارزش ذاتی هستند. به این معنی که همیشه ارزشمندند؛ چراکه همواره یک مقدار مشخص و ثابتی از آن در کره زمین موجودست. برای درک بهتر موضوع به مثال هویج برمیگردیم! یک کیلو هویج از منظر وزن، یک کیلو هویج است و در هر جای دنیا نیز همین است. یک کیلوگرم ذاتا یک کیلوگرم است. اما اگر بخواهیم از منظر قیمتی به آن نگاه کنیم، ممکن است حتا در دو مغازه مختلف تفاوت قیمت وجود داشته باشد. به همین دلیل می‌گوییم قیمت ارزش نسبی‌ست اما پول دارای ارزش ذاتی‌ست.

ماین بیت کوین

خب تا به اینجا متوجه شدیم که طلا، نقره و فلزات ارزشمندی که به عنوان واسطه مبادلاتی از آن استفاده می‌کنیم، پول تلقی می‌شوند.

اما ارز چیست؟

ارز در کیف پول شما!

بله؛ کاغذها و اسکناس‌های داخل کیف پول شما در واقع پول نیستند، بلکه ارز هستند. ارزها تنها تکه کاغذهایی هستند که ارزش خود را از دولت‌ها می‌گیرند (و در واقع بی‌ارزش‌اند؛ چون به هر تعدادی توسط دولت قابل چاپ‌اند) و شهروندان به‌طور قراردادی می‌پذیرند که این کاغذها دارای ارزش‌اند و می‌توان با آن مبادله انجام داد. به عبارتی اسکناس‌ها یا درواقع ارزها، دارای ارزش ذاتی نیستند اما به دلیل توافقات دولتی، می‌توانند به عنوان ابزار ذخیره ارزش به کار روند.

در گذشته، هر اسکناسی که چاپ می‌شد، با پشتوانه‌ی طلای مالیاتی ذخیره‌شده در بانک بود. به همین دلیل دولت نمی‌توانست به میزان دلخواه پول چاپ کند؛ اما در سال 1971 ریچارد نیکسون رییس جمهور وقت آمریکا، اعلام کرد که دیگر ارز کشور آمریکا، دلار، با پشتوانه طلا نیست و به اصطلاح پول بی‌پشتوانه یا ارز فیات است. در نتیجه به هر میزانی در هر زمان قابل چاپ توسط دولت است. اساسا با کمی تفکر می‌توانیم متوجه شویم که هر ارز فیاتی هر لحظه ممکن است به طور کل ارزش خود را از دست بدهد. همانطور که یکی از به‌اصطلاح معتبرترین ارزهای جهانی، دلار، طی 100 سال گذشته بیش‌از 95 درصد ارزش خود را از دست داده‌است؛ بخش اعظم این کاهش ارزش به تلاش دولت در فراهم آوردن تورم لازم برای آنکه بتواند بیش‌از مقدار مالیاتی که جمع‌آوری می‌کند، خرج کند، مربوط می‌شود. به همین دلیل است که ساختارهای متمرکز، عموما ساختارهای سالمی نیستند.

درخت پول

نتیجه‌گیری:

پول چیست؟

پول ابزاری برای ذخیره ارزش است؛ که در طی زمان ارزش خود را حفظ می‌کند و:

  • یک واسطه مبادلاتی‌ست.
  • یک معیار محاسباتی‌ست.
  • قابل حمل است.
  • پایاست و فاسد نمی‌شود.
  • تقسیم‌پذیرست.
  • قابل معاوضه است (در هر جای کره زمین یکسان است.)
  • طلا و نقره از مثال‌های رایج پول هستند.

ارزچیست؟

  • ارز همان چیزی‌ست که بیش‌تر مردم فکر می‌کنند پول است!
  • واسطه مبادلاتی‌ست.
  • مقیاس محاسباتی‌ست (به خاطر اعداد جوهری روی آن!)
  • قابل حمل است.
  • پایاست.
  • تقسیم‌پذیرست.
  • قابل معاوضه است.
  • ارز فقط یک کاغذست.
  • ارز دارای ارزش ذاتی نیست؛ و کاملا قراردادی‌ست.

 

 

برای نگارش این مقاله از منابع زیر استفاده شده‌است.

Cliffnote ، thewealthbusiness ،  economicsdiscussion ، investopedia،  justaskbenwhy

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*