تولدت مبارک شبکه لایتنینگ بیت کوین

lightning network

تو این مقاله اول یه سری آمار ارقام درباره‌ی شبکه لایتنینگ ارائه می‌دیم که اگر به نظرتون  ارقام حوصله‌سربرند، میتونین از این قسمت شروع کنین؛ بعدش سر نخ ماجرای مقیاس پذیری بیت کوین رو می‌گیریم و به زمانی می‌رسیم که ساتوشی ناکاموتو تصمیم به اعمال کدی در پروتوکل بیت کوین گرفت تا ظرفیت انتقال داده را در اون کاهش بده. در آخر به امروز می‌رسیم و تولد شبکه رو جشن می‌گیریم.

شبکه لایتنینگ

شبکه‌ی لایتنینگ بیت کوین امروز یک ساله شد؛ و طی یک سال گذشته به طور قابل توجهی پیشرفت داشته. در حال حاضر که مشغول نوشتن این مقاله هستم:

  • بیش از 7300 نود شبکه‌ی لایتنینگ در سراسر دنیا وجود داره؛
  • تعداد کانال‌های شبکه تقریبا به 40000 رسیده،
  • و ارزش شبکه به اندازه‌ی 1000 BTC معادل 4میلیون دلار هست.

به طور تقریبی هر نود 8 کانال باز و فعال داره و در هر کانال تراکنش‌هایی به ارزش 110 دلار در جریان هست.

شاید جالب باشه که بدونیم  یکی از مشتریان (‍!) شبکه‌ی لایتنینگ با دامنه‌ی LNBig.com، صاحب20 نود عمومی (0.7% کل نودها) به ارزش 365.59 بیت کوین (معادل 1.3 میلیون دلار) است و 64درصد ظرفیت شبکه رو به خودش اختصاص داده. LNBig از یک سرویس حریم خصوصی WHOIS برای ثبت دامنه استفاده کرده و به همین خاطر هویت اون پنهان هست اما در سایت خودشون اعلام کردند که:

“با بالا بودن تعداد نودها، ما باعث سهولت نقدینگی می‌شویم.”

الیزابت استارک، از موسسان آزمایشگاه لایتنینگ، در جواب توییت یکی از کسانی که درباره‌ی این موسسه پرسیده بود گفت که اون‌ها اعلام کردند این تعداد بالای نود‌ها با هدف دریافت پاداش بلوک تهیه شده.

{البته اعداد ارقام مربوط به دو ماه پیش هست و ممکنه در حال حاضر کمی تغییر کرده باشه.}

از طرفی 10 نود بزرگ شبکه لایتنینگ در حال حاضر 38% ظرفیت شبکه رو اشغال کرده‌اند.

همین مساله یک انتقاد به‌جا به شبکه‌ی لایتنینگ وارد می‌کنه. کنترل درصد بالایی از نودها توسط یک سازمان یا کمپانی خاص با ماهیت غیرمتمرکز بیت کوین هم‌خونی نداره. در ابتدا 10 نود بزرگ شبکه 53% ظرفیت شبکه رو در دست داشت. تا نیمه‌های سال این عدد به 38% رسیده و اگر چه پیشرفت خوبی محسوب میشه اما هنوز هم وابستگی شبکه به نودهای بزرگ‌تر محسوس هست. البته این موضوع رو هم بایستی درنظر بگیریم که این شبکه تنها یک ساله‌اس و جوان محسوب میشه! به زمان نیاز داره.

bitcoin goes up

مقیاس پذیری شبکه

بیاین فرض کنیم ما کمپانی توییتر هستیم و الان سال 2006 هست. زمانی که اولین بار شبکه‌های اجتماعی به دنیا معرفی شدن، طبیعتا یا کاربر نداشتن و یا اگر داشتن تعداد اون‌ها خیلی کم بود؛ و می‌شد اطلاعات رو تو یک دیتابیس کوچیک نگه‌داری کرد. اما دیگه تو سال 2019 اطلاعات 321 میلیون کاربر تو دیتابیسی که تو سال 2006 استفاده می‌کردیم قابل ذخیره و پردازش نیست. دیتابیس‌ها با افزایش کاربر و درنتیجه اطلاعات قابل پردازش، به طور فیزیکی بزرگ‌تر میشن.

تو دنیای غیرمتمرکز و مشخصا بیت کوین، سرور و یا دیتابیسی وجود نداره. اما محدودیت اندازه هست.

سال‌ها پیش ناکاموتو یک کد به پروتوکل بیت کوین اضافه کرد تا ظرفیت اون رو کاهش بده. این کار به این خاطر انجام گرفت چون در اولین روزهای بیت کوین، زمانی که بلاک چین به این اندازه گسترش پیدا نکرده بود، برای استفاده از اون باید کل شبکه دانلود می‌شد و اگر کسی ساکن جایی بود که سرعت دانلود کند و غیربهینه بود، ماینرهای بدطینت! نتونن برای این کاربرا مشکل ایجاد کنند.

ساتوشی ناکاموتو تو یه ایمیل به Mike Hearn گفته:

میشه محدودیت جدیدی رو زمانی که استفاده‌ی کاربرا نزدیک به محدودیت فعلی رسید، اعمال کرد؛ و باید حواس‌مون باشه که به درستی کار کنه. در نهایت زمانی که بیت کوین تنها در سمت کاربرا اجرا بشه (مثل والت‌های بیت کوین امروزی) اندازه‌ی بلاک چین چندان اهمیت نخواهد داشت. تا اون زمان، در حالی که همه کاربران برای استفاده از بیت کوین باید کل بلاک چین رو دانلود کنند، بهتره اندازه رو در یک سایز معقول نگه داریم.

{باید عرض کنیم که در حال حاضر برای استفاده از بیت کوین نیازی به دانلود کل بلاک چین نیست و الان اون زمانی‌ه که ناکاموتو آینده خطابش کرده.}

اما سوال پیش میاد!

چه اشکالی داره اگر بیت کوین مقیاس پذیر نباشه؟

طبق آمار ویکیپدیا در شبکه بیت کوین در هر ثانیه فقط امکان ایجاد 7 تراکنش در ثانیه هست. این یعنی 604800 تراکنش در روز. این عددها رو وقتی با تراکنش‌های ویزا و مسترکارت و شبکه‌های پرداختی مشابه مقایسه می‌کنیم، که 1700 تراکنش بر ثانیه هست، می‌تونیم به عمق مساله پی ببریم. بدیهی هست که با افزایش روزافزون کاربران بیت کوین، ‌نیاز به افزایش ظرفیت داریم. البته این مساله‌ به محدودیت ایجاد تراکنش در واحد زمان ختم نمی‌شه و به کارمزد هم می‌رسه.

یکی از ویژگی‌هایی که بیت کوین رو متمایز می‌کنه، کارمزدهای تقریبا صفر تراکنش‌های اون هست. این به این خاطره که ناکاموتو ترتیب بررسی تراکنش‌ها رو بر اساس کارمزد در نظر نگرفته و تراکنش‌ها بر اساس زمانی که ایجاد شدن اولویت‌‌بندی می‌شن. این قانون به خوبی جواب میداد. اما زمانی که بیت کوین به محدودیت ظرفیت خودش نزدیک می‌شه، دیگه تراکنش‌ها نمی‌تونن صرفا بر اساس زمان تایید بشن؛ اینجاست که افراد با پرداخت کارمزد بیشتر سعی می‌کنند تراکنش خودشون رو سریع‌تر به مقصد بفرستن و در بلاک چین ثبت کنند. اما این کار تا چه مقدار می‌تونه ادامه پیدا کنه؟

خب اگر برای سهولت تراکنش‌ها رو 600000 در روز بگیریم، و کارمزد یک دلار باشه، ما باید 600000 دلار پرداخت کنیم تا تراکنش ما اول قرار بگیره! و این رقابت تا جایی ادامه پیدا می‌کنه که نامعقوله.

bitcoin fees go up
نمودار مربوط به سال 2017 هست.

 

راه حل؟

خب تا اینجای کار یک راه حل به نظر می‌رسه. بیایم و محدودیت جدیدی برای اندازه‌ی شبکه‌ی بیت کوین در نظر بگیریم و اون رو بیش از پیش تعریف کنیم.

راه حل دیگری هم هست که شبکه‌ی لایتنینگ در پیش گرفته: ایجاد یک بلاک چین موازات شبکه‌ی اصلی.

لایتنینگ برای کاهش بار اضافی بر بلاک چین، تراکنش‌ها را به ماکرو (کلان) و میکرو(خرد) تقسیم می‌کند؛ و پیشنهاد می‌دهد که با ایجاد کانال بین فرستنده و گیرنده، تراکنش‌های میکرو کم کم ثبت شود و سپس به عنوان یک تراکنش ماکرو، روی بلاک چین اصلی، یعنی بیت کوین، اعلام گردد. خبر خوب اینکه لایتنینگ امکان انجام میلیون تا میلیاردها تراکنش در ثانیه را به بیت‌کوین اضافه کرده‌است و همچنین کارمزد بسیار کمی در ازای این تراکنش‌های تقریبا آنی ارائه می‌دهد.

کادوی تولد!

اگر می‌خواین یه کادوی تولد به این شبکه بدین، دانلود نودشون می‌تونه هدیه‌ی خوبی باشه. لینکش رو همین زیر میتونین پیدا کنین:

https://github.com/ACINQ/eclair/releases

#LNOneYear 🎉

همچنین اگه علاقه‌مند باشین، میتونین تو مقاله‌های زیر هم اطلاعات جالبی بدست بیارین :‌)

گفتگو با ضیا صدر در مورد ورود مشعل لایتنینگ (lightning torch) به ایران

شبکه‌ی لایتنینگ چیست و چه تفاوتی با شبکه‌ی لیکویید دارد؟

شبکه‌ی Liquid: زنجیره جانبی بیت‌کوین

 

lightning

 

برای نگارش این مقاله از منابع زیر استفاده شده‌است:

theblockcrypto، ccn، Medium

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*